Tập đoàn Công nghiệp Xây dựng Việt Nam được Thủ tướng quyết định thí điểm thành lập theo Quyết định số 52/QĐ-TTg ngày 12/ 01/2010, do Tổng công ty Sông Đà làm nòng cốt với sự tham gia của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tương đồng thuộc Bộ Xây dựng và các thành phần kinh tế khác để hình thành một tổ chức kinh tế mạnh đa sở hữu, trong đó sở hữu Nhà nước là chi phối, có trình độ công nghệ, quản lý hiện đại và chuyên môn hóa cao; kinh doanh đa ngành, trong đó xây dựng và tổng thầu xây dựng các công trình thủy điện, thủy lợi, giao thông, công nghiệp, cơ khí chế tạo và sản xuất vật liệu xây dựng là ngành kinh doanh mũi nhọn.

Công ty mẹ- Tập đoàn Sông Đà được Thủ tướng Quyết định thành lập tại Quyết định 53/QĐ-TTg ngày 12/1/2010, trên cơ sở tổ chức lại bộ máy quản lý, điều hành, tham mưu giúp việc; các Ban quản lý, điều hành dự án; các đơn vị phụ thuộc và đơn vị sự nghiệp của Tổng công ty Sông Đà.

Ngày 25/6/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 976/QĐ-TTg về việc chuyển Công ty mẹ- Tập đoàn Sông Đà thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thuộc sở hữu Nhà nước.

Ngày 08/3/2011, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 344/QĐ-TTg Phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Tập đoàn Sông Đà.

  Vốn điều lệ của Tập đoàn Sông Đà tại thời điểm thành lập và vốn chủ sở hữu của Tổng công ty Sông Đà và phần vốn nhà nước tại Tổng công ty Lắp máy Việt Nam, Tổng công ty Xây dựng và phát triển hạ tầng, Tổng công ty Cơ khí xây dựng, Tổng công ty cổ phần Đầu tư phát triển xây dựng và Tổng công ty cổ phần Sông Hồng tại thời điểm thành lập, sau khi được xác định lại.

  Ngành, nghề kinh doanh chính của Tập đoàn Sông Đà: Tổng thầu xây lắp (tổng thầu EPC) và thi công xây lắp các công trình giao thông, công nghiệp, dân dụng, điện, thủy lợi, tổ hợp các công trình ngầm; sản xuất, kinh doanh điện thương phẩm; sản xuất, kinh doanh vật tư thiết bị, vật liệu xây dựng; chế tạo và lắp đặt các thiết bị, máy móc công nghiệp.

Đến thời điểm thành lập (12/1/2020), có 29 công ty con do Tập đoàn Sông Đà nắm giữ trên 50% vốn điều lệ; 16 công ty con do Tập đoàn nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ và 4 Tổng công ty do Tập đoàn nắm giữ 100% vốn điều lệ.