THÔNG BÁO

Kết luận của đồng chí Trương Vĩnh Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị,

Bí Thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị tổng kết

10 năm thực hiện Chỉ thị 501/TTg của Thủ tướng Chính phủ

về thực hiện một số chính sách đối với người Hoa

^__________

Ngày 24/05/2007, tại thành phố Hồ Chí Minh, đồng chí Trương Vĩnh Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ và đồng chí Tòng Thị Phóng, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương đã chủ trì Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 501/TTg ngày 03 tháng 8 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện một số chính sách đối với người Hoa (sau đây gọi tắt là Chỉ thị 501).

Tham dự Hội nghị có lãnh đạo các Bộ, cơ quan: Ban Dân vận Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Văn phòng Trung ương, Thường trực các Ban Chỉ đạo: Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Tây Bắc; Hội đồng dân tộc của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội; Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nội vụ, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Văn hóa - Thông tin, Bộ Thương mại, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Bưu chính, Viễn thông, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế; Ủy ban Dân tộc, Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Văn phòng Chính phủ, Ban Tôn giáo Chính phủ; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Tổng cục An ninh, Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam; lãnh đạo Ủy ban nhân dân, Ban Dân vận Tỉnh ủy, Thành ủy, Ban Dân tộc các tỉnh, thành phố: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Giang, Lâm Đồng, Kiên Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Bình Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Quảng Ngãi, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Trà Vinh, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh.

Sau khi nghe đồng chí Ksor Phước, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 501, ý kiến của các đại biểu dự Hội nghị, đồng chí Trương Vĩnh Trọng đã kết luận như sau:

1. Người Hoa là một bộ phận trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, có vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Trong các cuộc kháng chiến trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đồng bào Hoa ở nước ta luôn đoàn kết, gắn bó với đồng bào cả nước, đóng góp sức người, sức của vào thắng lợi chung của cả dân tộc. Việc ban hành và thực hiện Chỉ thị 501 đã tạo một bước chuyển mới trong công tác đối với người Hoa, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào người Hoa, giúp cho cộng đồng người Hoa ngày càng ổn định và phát triển trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị 501, nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúng về công tác người Hoa đã đầy đủ và sâu sắc hơn, đã quan tâm hơn đến công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp người Hoa tích cực tham gia đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước.

2. Những kết quả đã đạt được

a) Về chính trị, tư tưởng: đại đa số bà con người Hoa sống hòa nhập trong cộng đồng các dân tộc ở các địa phương, nhiều người đã tích cực tham gia các đoàn thể chính trị-xã hội (tính đến tháng 12 năm 2005, trong cả nước đã có hơn 2.848 đảng viên, 12.782 đoàn viên thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, 1.066 người tham gia trong cấp ủy, Hội đồng nhân dân các cấp). Các nhiệm kỳ của Quốc hội trong thời gian qua đều có đại biểu là người Hoa;

Đa số người Hoa tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước ta. Số thanh niên người Hoa lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự ngày càng tăng. Đồng bào người Hoa tham gia rất hăng hái các hoạt động từ thiện, cứu trợ xã hội. Việc Nhà  nước tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Huân chương Độc lập hạng Nhất cho cán bộ, đồng bào người Hoa tại thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai về thành tích xây dựng và  bảo vệ tổ quốc Việt Nam thể hiện sự đánh giá cao đóng góp của cộng đồng người Hoa.

b) Về kinh tế: cộng đồng người Hoa ở nước ta có tiềm năng lớn về vốn, kỹ thuật, tay nghề; có khả năng tổ chức, quản lý sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ. Số lượng doanh nghiệp của đồng bào Hoa trong nước tăng nhanh trong những năm qua (hiện nay cả nước có 17.375 doanh nghiệp của người Hoa, riêng thành phố Hồ Chí Minh có 14.115 doanh nghiệp). Đời sống của đồng bào người Hoa ngày càng ổn định và phát triển. Nhìn chung, người Hoa có mức sống khá; tỷ lệ người Hoa có thu nhập cao ngày càng tăng, nhiều địa phương không còn hộ người Hoa đói nghèo;

c) Về Văn hóa-xã hội: cùng với nhịp độ phát triển kinh tế trong những năm gần đây, hoạt động văn hóa của người Hoa phát triển phong phú và đa dạng, phát huy được truyền thống văn hóa của dân tộc nhưng vẫn mang những nét đặc thù của  người Hoa ở Việt Nam. Hiện nay, cả nước có 347 hội đoàn người Hoa (tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Nam), hoạt động chủ yếu dưới các loại hình hội quán, hội dòng họ, ban bảo trợ, hội văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao...

d) Về giáo dục: nhận thức về giáo dục trong cộng đồng người Hoa có chuyển biến tốt, số người Hoa đã tốt nghiệp và đang theo học trong các trường đại học, cao đẳng ngày càng nhiều (năm 2004, thành phố Hồ Chí Minh có 4.556 người, An Giang 355 người, Cà Mau 410 người...). Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 01/GDĐT ngày 03 tháng 2 năm 1997 hướng dẫn dạy tiếng nói và chữ viết dân tộc thiểu số trong đó có tiếng Hoa (đến nay đã có 102 trường, trung tâm Hoa ngữ, với 849 giáo viên và 64.406 học sinh người Hoa);

đ) Về công tác người Hoa:

- Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức chính trị tư tưởng, ý thức trách nhiệm công dân Việt Nam trong người Hoa đã có những chuyển biến rõ và tích cực hơn;

- Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và đoàn thể các cấp đã quan tâm đến công tác vận động, tập hợp người Hoa tích cực tham gia thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói giảm nghèo, thực hiện các phong trào ở địa phương ;

- Vấn đề hộ tịch, quốc tịch đang được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết tốt hơn, đã giải quyết phần lớn những khó khăn về vấn đề này trong đồng bào người Hoa.

Tóm lại, sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 501 chúng ta đã thu được những kết quả quan trọng. Sáu nội dung chủ yếu về một số chính sách đối với người Hoa nêu trong Chỉ thị 501 là đúng đắn, vừa thiết thực giải quyết được các vấn đề cấp bách, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm ổn định và phát triển toàn diện đối với người Hoa. Đến nay, những nội dung đó vẫn còn giá trị chỉ đạo thực tiễn.

3. Một số tồn tại và khuyết điểm

Bên cạnh những thành tựu chúng ta đã đạt được như trong báo cáo Tổng kết đã nêu, vẫn còn một số tồn tại và khuyết điểm, nổi lên là:

a) Việc quán triệt và tổ chức triển khai Chỉ thị 501 chưa thật sự sâu rộng, nhất là trong các đoàn thể và trong quần chúng nhân dân, nhiều người chưa nắm được những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người Hoa. Một số nơi triển khai Chỉ thị còn đơn giản, không xây dựng kế hoạch hoặc chương trình hành động cụ thể, thiếu kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện;

b) Sự phối hợp giữa các Bộ, Ban, ngành liên quan, giữa cấp ủy và chính quyền ở địa phương trong thực hiện một số chính sách đối với người Hoa còn chưa thường xuyên, thiếu đồng bộ;

c) Tỷ lệ người Hoa tham gia các đoàn thể quần chúng, đặc biệt là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh còn rất thấp, còn một khoảng cách khá xa so với yêu cầu của công tác người Hoa trong thời kỳ mới, nhất là giai đoạn đất nước ta hội nhập quốc tế sâu rộng;

d) Bộ máy làm công tác người Hoa ở nhiều địa phương chưa được quan tâm đúng mức, còn thiếu về số lượng và chưa được bồi dư��ng về năng lực chuyên môn. Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác vận động người Hoa chưa thực hiện tốt.

4. Phương hướng, nhiệm vụ cần tập trung thực hiện trong thời gian tới

a) Quản lý nhà nước đối với công tác người Hoa là một bộ phận của công tác quản lý nhà nước về dân tộc. Vì vậy, phải củng cố và kiện toàn bộ phận chuyên trách quản lý nhà nước đối với công tác người Hoa. Các ngành có liên quan đến công tác người Hoa cần phân công cán bộ theo dõi công tác này để phối hợp với các đoàn thể trong việc tuyên truyền, giáo dục, vận động đồng bào người Hoa chấp hành chính sách và thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Những địa phương có đông người Hoa sinh sống cần kiện toàn tổ chức và cán bộ chuyên trách làm công tác quản lý nhà nước về người Hoa. Giao Ủy ban Dân tộc chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn việc kiện toàn tổ chức bộ máy, đề xuất bổ sung chức năng, nhiệm vụ thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với người Hoa từ trung ương đến địa phương:

- Chú trọng phát huy tiềm năng, lợi thế của người Hoa trong phát triển kinh tế, nhất là các lĩnh vực công nghiệp nhẹ, thương mại, dịch vụ và xuất-nhập khẩu;

- Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa người Hoa ở Việt Nam, tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa giữa các dân tộc, các vùng, miền của đất nước;

b) Các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng cần quán triệt sâu sắc những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước về công tác người Hoa để thống nhất nhận thức và hành động. Trên cơ sở đó thực hiện đầy đủ và đúng đắn các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người Hoa. Các cấp, các ngành cần chăm lo hơn nữa đến đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào người Hoa để đồng bào cảm nhận rõ sự bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ công dân, thấy rõ sự tôn trọng của Đảng và Nhà nước đối với bản sắc văn hóa dân tộc của đồng bào người Hoa, ngày càng phấn khởi, tin tưởng vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, tích cực đóng góp cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước;

c) Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động người Hoa về trách nhiệm là công dân Việt Nam, nâng cao tinh thần cảnh giác với những luận điệu của các thế lực thù địch xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, gây mất an ninh, trật tự;

Song song với công tác tuyên truyền, giáo dục, cần tích cực vận động người Hoa tham gia vào Mặt trận và các đoàn thể quần chúng và các hoạt động xã hội, các phong trào cách mạng ở địa phương.

d) Củng cố, nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở và chất lượng công tác cán bộ người Hoa. Cần chú trọng hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng và bố trí sử dụng cán bộ người Hoa, công tác phát triển đảng là người Hoa.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể quần chúng cần có kế hoạch cụ thể về phát triển đảng viên, đoàn viên, hội viên và xây dựng đội ngũ cốt cán trong đồng bào người Hoa; tuyển chọn, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ người Hoa có phẩm chất đạo đức và năng lực để làm nòng cốt trong công tác người Hoa. Ban Tổ chức Trung ương, Ban Dân vận Trung ương cần chú ý tổng kết công tác phát triển Đảng trong người Hoa; phối hợp với Ủy ban Dân tộc rà soát, bổ sung các chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là người Hoa.

6. Tổ chức thực hiện

a) Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu dự Hội nghị, Ủy ban Dân tộc tiếp thu, hoàn chỉnh báo cáo, trình Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

b) Sau Hội nghị này, đề nghị Tỉnh ủy, Thành ủy, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có đông đồng bào người Hoa sinh sống, các Bộ, ngành liên quan tổ chức quán triệt tinh thần, nội dung của Hội nghị đến cán bộ, đảng viên và có kế hoạch triển khai ngay các mặt công tác được nêu rõ tại Hội nghị này.

Văn phòng Chính phủ xin thông báo để các địa phương và các cơ quan liên quan biết, thực hiện./.

(Thông báo này thiếu mục 5 do lỗi kỹ thuật)